Brütten nete ve netten brüte, 2026 parametreleriyle. Hesabın her adımı ekranda: SGK kesintisi, vergi matrahı, kümülatif birikim, dilim, istisnalar. Ay seçimi olmadan yapılan brüt-net hesabı eksiktir — aynı brüt maaş Ocak'ta ve Aralık'ta farklı net verir; araç 12 ayın tamamını gösterir.
| # | Adım | Tutar | Nereden geliyor |
|---|
Eksi işaretli satırlar brütten düşülen kalemlerdir. Ara toplamlar koyu yazılmıştır.
| Ay | Kümülatif matrah (ay başı) | Bu ayın matrahı | Hesaplanan GV | İstisna | Ödenecek GV | Damga | Net |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
Brüt maaştan ilk çıkan kalem vergi değil, SGK'dır. İşçi payı prime esas kazancın %14'ü, işsizlik sigortası işçi payı %1'idir. Prime esas kazanç serbest bir sayı değildir: 2026'da alt sınır 33.030,00 ₺, üst sınır 297.270,00 ₺'dir ve brüt maaş bu aralığın dışına çıkarsa sınıra kırpılır.
Gelir vergisi matrahı, brütten bu iki kesinti düşüldükten sonra kalan tutardır. Damga vergisi ise matrahtan değil, brütün kendisinden binde 7,59 olarak hesaplanır — bu yüzden SGK tavanını aşan maaşlarda damga artmaya devam eder.
Gelir vergisi ayı ayına değil, yılın başından itibaren biriken matrah üzerinden hesaplanır. Ocak'ta %15 dilimindeki bir çalışan, birikim 190.000 ₺'yi aştığı ay %20'ye, 400.000 ₺'yi aştığı ay %27'ye geçer. Brüt maaş hiç değişmemiş olsa bile net maaş o aydan itibaren düşer.
Bu yüzden "brüt 60.000 ₺ ise net şu kadardır" cümlesi eksiktir; doğrusu "Ocak'ta şu kadar, Aralık'ta bu kadardır" olur. Tablodaki fark, iş görüşmesinde konuşulan rakam ile yıl ortasında bankaya düşen rakam arasındaki hayal kırıklığının da açıklamasıdır.
Ücretin asgari ücrete denk gelen kısmı gelir vergisinden istisnadır. İstisna sabit değildir: asgari ücretlinin o ay ödeyeceği vergiye eşittir. Asgari ücretlinin kümülatif matrahı da yıl içinde dilim atladığı için istisna tutarı büyür. Araç bu değeri tabloya gömmez, her ay için yeniden hesaplar.
Damga vergisi istisnası ise sabittir: aylık 250,70 ₺. İki istisna da ödenecek vergiden fazla olamaz; brütü asgari ücrete yakın olan çalışanda vergi sıfıra iner ama eksiye düşmez.
Brütten nete giden yol düz bir çarpma değildir: SGK tabanı ve tavanı, beş basamaklı vergi tarifesi ve iki istisna yüzünden parçalı bir fonksiyondur. Tersini tek bir formülle yazmak, bütün bu kırılma noktalarını tek satıra sıkıştırmak demektir; kırılmanın hangi tarafında olduğunuzu bilmeden de bu yapılamaz.
Araç bunun yerine ikili arama yapar: bir brüt dener, netini hesaplar, hedeften düşükse yukarı çıkar, yüksekse aşağı iner. Aralık her adımda yarıya inerek kuruşun altına düşer. Sonuç bulunduktan sonra o brütün adımları ekranda gösterilir; net rakam hedefinizle örtüşüyor mu, kendiniz görürsünüz.
Gelir vergisi aylık değil kümülatif hesaplanır. Her ayın vergi matrahı yıl başından beri birikenin üzerine eklenir; birikim bir üst dilime taştığında o aydan itibaren daha yüksek oran uygulanır. Yani brüt maaş hiç değişmese bile kesinti yıl boyunca artar, net azalır. Tek bir ay için yapılan hesap bu yüzden yanıltıcıdır; bu araç 12 ayın tamamını ayrı satırlar hâlinde gösterir.
Ücretin asgari ücrete denk gelen kısmı gelir vergisinden ve damga vergisinden istisnadır. İstisna sabit bir tutar değildir: asgari ücretli bir çalışanın o ay ödeyeceği vergiye eşittir ve asgari ücretlinin kümülatif matrahı da dilim atladığı için yıl içinde artar. Araç bu tutarı tabloya yazmak yerine her ay için yeniden hesaplar. Damga tarafında istisna aylık 250,70 ₺'dir.
AGİ kaldırıldı. 7349 sayılı Kanun ile asgari ücret tutarındaki ücret gelir vergisinden istisna edildi ve medeni hâle, çocuk sayısına göre değişen AGİ uygulaması sona erdi. Bugün eşiniz çalışıyor mu, kaç çocuğunuz var soruları net maaşı değiştirmez. Hâlâ AGİ satırı gösteren hesaplayıcılar eski mevzuata göre çalışıyordur.
Kapalı bir formülle değil, arama ile. Net maaş; SGK tabanı, tavanı, vergi dilimleri ve iki ayrı istisna yüzünden brütün parçalı bir fonksiyonudur, tersi tek satırda yazılamaz. Araç ikili arama yapar: bir brüt dener, netini hesaplar, hedefin altındaysa yukarı çıkar, üstündeyse aşağı iner ve kuruş altına inene kadar aralığı daraltır. Bulunan brütün adımları da ekranda gösterilir, sonucu geri kontrol edebilirsiniz.
Standart durumda tutar; ama bordro standart olmayan kalemler taşıyabilir. Araç engellilik indirimini, eksik gün ve kısmi çalışmayı, ikramiye ve primleri, özel sağlık sigortası ile bireysel emeklilik kesintilerini, sendika aidatını, icra kesintisini ve işveren teşviklerini hesaba katmaz. Yıl içinde işe girip çıkanlar için de devreden kümülatif matrahı elle girmeniz gerekir. Bordronuzla arada fark çıkıyorsa fark bu kalemlerden birindedir.
Bu araç tek bir çalışanın tek bir ayını hesaplar. On kişilik bir listede kümülatif matrahı her ay elle taşımak, tabloda kaybolmanın en hızlı yoludur. Bu araç bir hesaplayıcıdır; bordro programı değildir ve mali müşavirinizin yerine geçmez. İşletmenizin cari, stok ve tahsilat kayıtlarını tek yerde toplamak istiyorsanız İLGERU Hesap'ı kendi verilerinizle deneyin.