Tevkifatlı faturada KDV ikiye ayrılır: bir kısmını alıcı sorumlu sıfatıyla beyan eder, kalanını satıcı tahsil eder. Bu araç dört tutarı da ayrı ayrı gösterir — hesaplanan KDV, tevkif edilen KDV, satıcının tahsil edeceği KDV ve faturanın ödenecek toplamı. Kesri hem 5/10 biçiminde hem yüzdeyle yazar, çünkü fatura bir dilde, hesap makinesi başka dilde konuşuyor.
Hesaplanan KDV = Matrah × Oran ÷ 100 · Tevkifat = Hesaplanan KDV × Pay ÷ Payda · Satıcının tahsil edeceği KDV = Hesaplanan KDV − Tevkifat · Fatura toplamı = Matrah + Satıcının tahsil edeceği KDV
| Adım | İşlem | Sonuç |
|---|
Tutarlar kuruşa yuvarlanır. Tevkifat, matrahın değil hesaplanan KDV'nin payıdır; matrahı kesirle çarpan bir hesap oranın beş katı kadar yanılır.
Aynı matrah ve aynı KDV oranıyla, yaygın kesirlerin her birinin ne sonuç verdiği aşağıdadır. Tablo hangi kesrin sizin işleminize uygulanacağını söylemez; kesri doğruladıktan sonra karşılığını buradan okuyabilirsiniz. Seçili kesir koyu yazılmıştır.
| Kesir | Yüzde | Tevkif edilen KDV | Satıcının tahsil edeceği KDV | Fatura toplamı |
|---|
Hesaplama tamamen tarayıcınızda yapılır; girdiğiniz tutarlar sunucuya gönderilmez ve kaydedilmez.
Verginin normal yolu bellidir: satıcı KDV'yi hesaplar, alıcıdan tahsil eder, kendi beyannamesiyle vergi dairesine öder. Tevkifat bu zinciri kısaltır.
KDV Kanunu'nun 9. maddesi, verginin alınmasını güvence altına almak için vergiye tabi işleme taraf olanları verginin ödenmesinden sorumlu tutma yetkisi verir. Bu yetkiye dayanarak belirlenen işlemlerde alıcı, hesaplanan KDV'nin tamamını veya bir kısmını satıcıya ödemek yerine doğrudan kendi beyan eder. Alıcının bu beyanı sorumlu sıfatıyladır: kendi satışlarının vergisi değil, başkasının işleminin vergisidir ve ayrı bir beyanname ile — 2 No.lu KDV beyannamesiyle — verilir.
Kısmi tevkifatta hesaplanan KDV ikiye bölünür. Kesirle belirtilen pay alıcıda kalır ve alıcı tarafından beyan edilir; kalanı satıcıya ödenir, satıcı da onu kendi 1 No.lu beyannamesinde gösterir. Fatura hem KDV'yi hem tevkifatı ayrı satırda yazar, ödenecek tutar tevkifat düşülmüş hâlidir.
Tam tevkifatta bölünme yoktur: hesaplanan KDV'nin tamamı, yani 10/10'u alıcı tarafından beyan edilir, satıcı hiç KDV tahsil etmez. Faturada KDV gösterilir ama ödenecek tutara girmez.
Araçta kesri 10/10 seçtiğinizde satıcının tahsil edeceği KDV sıfıra iner; tam tevkifatın sayıdaki karşılığı budur.
En sık yapılan hata tevkifatı matrahtan hesaplamaktır. Kesir hesaplanan KDV'nin payıdır, matrahın değil.
100.000 TL matrah ve %20 KDV'de hesaplanan KDV 20.000 TL'dir. 5/10 kesir bunun yarısını, yani 10.000 TL'yi ifade eder. Aynı kesri yanlışlıkla matraha uygulayan bir hesap 50.000 TL bulur — beş kat fazla. Fark tesadüf değil: matrah, KDV'nin oranı kadar (yüzde 20'de beş katı) büyüktür.
Bu yüzden araç kesri ve hesaplanan KDV'yi ayrı adımlarda gösterir; ara sonucu görmeden nihai tutarı doğrulayamazsınız.
Hangi işlemin tevkifata tabi olduğunu, kesrin kaç olduğunu ve alıcının hangi grupta bulunması gerektiğini söylemez. Bunlar KDV Genel Uygulama Tebliği'nde düzenlenir; kapsam listesi ve kesirler tebliğ değişiklikleriyle güncellenir, bir de belirli bir bedelin altındaki işlemlerin tevkifat dışında kalması gibi eşikler vardır.
Yanlış kesirle yapılmış doğru bir aritmetik hâlâ yanlış faturadır. Araç bilerek kesri size sorar; işlem türü seçimi yalnızca sonucu etiketlemek içindir, kesri belirlemez. Kapsamı ve kesri KDV tevkifatı yazımızda anlattık, uygulayacağınız değeri faturanızdan veya mali müşavirinizden doğrulayın.
Tevkifat, hesaplanan KDV'nin tamamının veya bir kısmının satıcıya ödenmeyip alıcı tarafından doğrudan vergi dairesine beyan edilmesidir. Dayanağı KDV Kanunu'nun 9. maddesidir: madde, verginin güvenliği için vergiye tabi işleme taraf olanları verginin ödenmesinden sorumlu tutma yetkisi verir. Alıcı bu tutarı kendi hesaplanan KDV'si gibi değil, sorumlu sıfatıyla 2 No.lu KDV beyannamesiyle beyan eder.
Kısmi tevkifatta hesaplanan KDV bölünür: bir kısmını alıcı sorumlu sıfatıyla beyan eder, kalanını satıcıya öder ve satıcı kendi beyannamesinde gösterir. Tam tevkifatta bölünme yoktur; hesaplanan KDV'nin tamamı, yani 10/10'u alıcı tarafından beyan edilir ve satıcıya hiç KDV ödenmez. Bu araç iki durumu da hesaplar: kesri 10/10 seçtiğinizde tam tevkifat sonucunu görürsünüz.
Çünkü tevkifat matrahın değil, hesaplanan KDV'nin bir payıdır ve tebliğ dili bu payı kesirle ifade eder. 5/10 kesri, hesaplanan KDV'nin yarısının alıcı tarafından beyan edileceği anlamına gelir. Kesri yüzdeye çevirmek mümkündür (5/10 = %50) ama sahadaki fatura ve tebliğ dili kesirdir; bu araç ikisini birden gösterir ki fatura üzerindeki ifadeyle ekrandaki sonucu karşılaştırabilesiniz.
Bu araç bunu size söylemez ve söylememelidir. Hangi teslim ve hizmetin tevkifata tabi olduğu, kesrin kaç olduğu ve alıcının kim olması gerektiği KDV Genel Uygulama Tebliği'nde düzenlenmiştir; kapsam ve kesirler tebliğ değişiklikleriyle güncellenir. Araç işlem türünü yalnızca sonucu etiketlemek için sorar, kesri sizin seçiminizden alır. Uygulanacak kesri faturanızdan, sözleşmenizden veya mali müşavirinizden doğrulayın.
Satıcı, mal veya hizmet bedelinin tamamını ve hesaplanan KDV'nin yalnızca tevkifat dışında kalan kısmını tahsil eder. Örneğin 100.000 TL matrah, %20 KDV ve 5/10 kesirde hesaplanan KDV 20.000 TL, tevkifat 10.000 TL, satıcının tahsil edeceği KDV 10.000 TL ve faturanın ödenecek toplamı 110.000 TL olur. Tevkif edilen 10.000 TL alıcı tarafından beyan edilir; satıcının nakit akışına hiç girmez.
Hayır. Hesaplama tamamen tarayıcınızda çalışır; girdiğiniz hiçbir tutar sunucuya gönderilmez ve saklanmaz. Sonucu saklamak isterseniz "Sonucu kopyala" düğmesiyle panoya alıp kendi kaydınıza yapıştırabilirsiniz.
Satış, alış ve tahsilat kayıtlarınız tek yerde durduğunda cari bakiye ile fatura dökümü birbirini tutar; hangi faturanın açık kaldığını aramazsınız. Kendi faturalarınızla demo ortamında görelim.