Hariç tutardan KDV'yi ve dahil tutarı, KDV dahil tutardan matrahı, elinizdeki iki tutardan uygulanmış oranı bulur. İki KDV'li bir faturada da genel toplamla toplam KDV'den iki matrahı ve iki KDV'yi ayrı ayrı çıkarır. Her adımı ekranda gösterir — çünkü dahil tutardan hariç tutarı bulmak en çok yanlış yapılan hesaptır ve sonucu görmek yetmez, yolu görmek gerekir.
| Adım | Hesap | Sonuç |
|---|
Tutarlar kuruşa (iki basamağa) yuvarlanır; fatura düzenleyen program da aynı yuvarlamayı yaptığı için tek kuruşluk farklar burada değil, kalem sayısı arttıkça toplamda görünür.
Farklı oranlı kalemleri alt alta ekleyin; araç hem toplamı hem de oran bazında dökümü verir. Oran bazında döküm beyanname satırlarıyla aynı mantıkta ayrılır. Bu liste kaydedilmez; sekmeyi kapattığınızda kaybolur.
| Açıklama | Girilen | Oran | Matrah | KDV | Dahil | İşlem |
|---|
| Oran | Kalem | Matrah | KDV | Dahil |
|---|
Hesaplama tamamen tarayıcınızda yapılır; girdiğiniz tutarlar kaydedilmez. Sonucu e-postanıza gönderirseniz değerler yalnızca PDF hazırlanırken sunucuya gider, orada saklanmaz.
Hariçten dahile: KDV = Matrah × Oran ÷ 100 · Dahil = Matrah + KDV
Dahilden hariçe: Matrah = Dahil × 100 ÷ (100 + Oran) · KDV = Dahil − Matrah
İki tutardan orana: Oran = (Dahil − Matrah) ÷ Matrah × 100
Üçü de tek bir cümlenin farklı yazılışıdır: KDV her zaman matrahın yüzdesidir, dahil tutarın değil.
KDV dahil 1.200 TL'lik bir tutardan KDV'yi ayırmak için yüzde 20'yi düşmek yaygın bir alışkanlıktır: 1.200 × 0,20 = 240. Doğrusu 200 TL'dir.
Fark, yüzde 20'nin neyin üzerinden alındığındandır. KDV matrahın yüzde 20'sidir; dahil tutar zaten matrah artı KDV olduğu için onun yüzde 20'si her zaman fazla çıkar. Doğru yol bölmedir: 1.200 ÷ 1,20 = 1.000. Kısayolu KDV = Dahil × Oran ÷ (100 + Oran) — yüzde 20 için dahil tutarın 20/120'si, yani altıda biri.
Hata oran yükseldikçe büyür: yüzde 1'de binde birkaç, yüzde 20'de yüzde 20 fazla KDV demektir.
Genel oran yüzde 20'dir; bazı teslim ve hizmetlerde yüzde 10, bazılarında yüzde 1 uygulanır. Hangi malın hangi orana girdiği 2007/13033 sayılı Karar ekindeki listelerde tek tek sayılmıştır ve listeler yıl içinde değişebilir.
Bu araç oranı size sorar, tahmin etmez. Yanlış oran seçilmiş bir hesabın çıktısı da yanlıştır — ürününüzün oranını kendi listenizden veya mali müşavirinizden doğrulayın. Serbest oran alanı, eski tarihli bir faturayı kontrol ederken yürürlükten kalkmış oranları da girebilmeniz içindir.
Burada çıkan tutar bir faturanın KDV'sidir; ayın ödenecek KDV'si değildir. Ödenecek KDV, satışlardaki hesaplanan KDV'den alışlardaki indirilecek KDV düşülerek bulunur; devreden KDV varsa o da girer. Araç indirim, iade, istisna ve devir hesabı yapmaz.
KDV tevkifatı da bu aracın işi değildir: tevkifatta hesaplanan KDV'nin bir kısmını alıcı sorumlu sıfatıyla beyan eder ve pay işin türüne göre değişir. Bu ayrımı KDV tevkifatı hesaplama aracı yapıyor; kavramın kendisini KDV tevkifatı yazımızda anlattık.
Faturada %10 ve %20 oranlı kalemler bir aradaysa ve elinizde yalnız KDV dahil genel toplamla toplam KDV varsa iki bilinmeyen vardır: iki oranın matrahları. Onları iki denklem verir: matrahların toplamı, genel toplamdan KDV çıkınca kalan tutardır; matrahlar kendi oranlarıyla çarpılıp toplanınca da toplam KDV çıkar.
Toplam matrah = Genel toplam − Toplam KDV · Yüksek oranlı matrah = (Toplam KDV − Toplam matrah × Düşük oran) ÷ (Yüksek oran − Düşük oran) · Düşük oranlı matrah = Toplam matrah − Yüksek oranlı matrah. Oranlar burada ondalık yazılır: %10 için 0,10.
Toplam KDV'nin toplam matraha oranı iki oranın arasında kalmalıdır: 9.300 TL genel toplam ve 1.300 TL KDV'de 1.300 ÷ 8.000 = %16,25'tir. Bu aralığın dışına düşen tutarlarda faturada üçüncü bir oran, KDV'siz bir kalem ya da yanlış yazılmış bir tutar vardır; araç o zaman sonuç yerine uyarı gösterir. Tek istisna kuruş yuvarlamasıdır: tek oranlı, çok kalemli bir faturada KDV kalem kalem yuvarlandığı için oran sınırın hemen dışına düşebilir. Üç kalemi 10,03 TL olan %20'lik bir faturada KDV 3 × 2,01 = 6,03 TL, oran 6,03 ÷ 30,09 = %20,04 çıkar. Böyle birkaç kuruşluk bir farkta (en çok 5 kuruş, küçük tutarlarda daha az) araç tutarın tamamını tek orana yazar ve bunu sonuçta belirtir; fark daha büyükse uyarı verir.
Faturada KDV kalem kalem yuvarlandığı için toplam KDV'deki 1 kuruşluk fark, %10 ile %20 arasında matrahları 10 kuruş kaydırır. Kalemleri tek tek biliyorsanız çok kalemli hesabı kullanın; faturada oran bazında matrah yazıyorsa esas olan odur. Yöntemi örnekle KDV nasıl hesaplanır yazımızda anlattık.
Dahil tutar oranın bir fazlasına bölünür: matrah = dahil tutar ÷ (1 + oran). %20 için 1.200 ÷ 1,20 = 1.000, KDV 200 TL'dir. En sık yapılan hata dahil tutardan yüzde yirmiyi düşmektir: 1.200 × 0,20 = 240 sonucu KDV'yi 40 TL fazla gösterir, çünkü yüzde yirmi matrahın değil dahil tutarın yüzde yirmisidir. Kısayolu KDV = dahil tutar × oran ÷ (100 + oran) biçiminde de yazabilirsiniz.
Kalemler faturada ayrı ayrı yazıyorsa her kalemin KDV'si kendi oranıyla hesaplanır. Elinizde yalnız KDV dahil genel toplam ve toplam KDV varsa önce toplam matrahı bulun: genel toplam − toplam KDV. Sonra matrahın hepsi düşük oranlı olsaydı çıkacak KDV'yi hesaplayın. Bu tutarla faturadaki KDV arasındaki fark, oran farkına bölününce yüksek oranlı matrah çıkar. Örnek: genel toplam 9.300 TL, toplam KDV 1.300 TL, oranlar %10 ve %20. Matrah 8.000 TL; hepsi %10 olsaydı KDV 800 TL olurdu, fark 500 TL. %20 oranlı matrah 500 ÷ 0,10 = 5.000 TL, %10 oranlı matrah 3.000 TL, KDV'leri 1.000 TL ve 300 TL. Bu sayfadaki araçta iki KDV'li fatura seçeneği hesabı adımlarıyla yapar ve tutarlar birbirini tutmuyorsa uyarır.
Üç oran uygulanır: genel oran yüzde 20, indirimli oranlar yüzde 10 ve yüzde 1. Hangi teslim ve hizmetin hangi orana girdiği 2007/13033 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ekindeki listelerde sayılmıştır; listeler yıl içinde kararlarla değişebilir. Araç oranı size sormakta ve seçtiğiniz oranla hesaplamaktadır — kendi ürününüzün oranını listeden veya mali müşavirinizden doğrulayın.
Değil. Bu araç tek bir tutar üzerindeki KDV'yi hesaplar; bu, satış faturalarınızdaki hesaplanan KDV'dir. Beyannamede ödenecek KDV, hesaplanan KDV'den alışlarınızdaki indirilecek KDV düşülerek bulunur ve devreden KDV varsa o da hesaba girer. Yani buradaki sonuç bir faturanın KDV'sidir, ayın vergi borcu değildir.
Bu araçta hesaplanmıyor; ayrı bir araç var. Tevkifatta hesaplanan KDV'nin bir kısmı alıcı tarafından sorumlu sıfatıyla beyan edilir ve kesir işin türüne göre değişir. Bu araç faturanın toplam KDV'sini verir, tevkifat payını ayırmaz. Payı ayırmak için KDV tevkifatı hesaplama aracını kullanın: matrah ve KDV oranından hesaplanan KDV'yi seçtiğiniz kesre göre alıcının beyan edeceği ve satıcının tahsil edeceği tutara böler. Tevkifatın nasıl işlediğini KDV tevkifatı yazımızda anlattık.
Hayır. Hesaplama tarayıcınızda çalışır ve girdiğiniz tutarlar saklanmaz. Çok satırlı listeye eklediğiniz kalemler de yalnızca açık olan sekmenin belleğindedir; sayfayı kapattığınızda kaybolur. Saklamak isterseniz sonuçların altındaki kutuya e-posta adresinizi yazın: sonuç ve tablolar PDF ve CSV olarak e-postanıza gelir. Tutarlar sunucuya yalnız bu durumda, dosya hazırlanırken gider.
Satış kaydını girdiğinizde KDV kendiliğinden ayrılır, oran bazında dökülür ve beyanname dönemine hazır durur. Kendi kalemlerinizle demo ortamında görelim.