İşyeri kirası, serbest meslek ödemesi, kâr payı, yıllara sari inşaat ve e-ticaret aracı hizmet bedeli için kesintiyi hesaplar. İki yönü de yapar: elinizdeki brütten kesintiyi, ya da net üzerinden anlaştığınız tutardan sözleşmeye yazılacak brütü — kira sözleşmelerinde en çok aranan hesap budur.
| Adım | İşlem | Sonuç |
|---|
Tutarlar kuruşa yuvarlanır. Netten brüte çevirmede brüt bölme ile bulunduğu için sonuç çoğu zaman küsuratlıdır; sözleşmeye yuvarlak bir brüt yazmak isterseniz brütü yuvarlayıp neti yeniden hesaplayın, tersini değil.
| Ödeme türü | Oran | Net 10.000 ₺ için brüt | Brüt 10.000 ₺ için kesinti |
|---|
Hesaplama tamamen tarayıcınızda yapılır; girdiğiniz tutarlar sunucuya gönderilmez ve kaydedilmez.
Brütten kesintiye: Stopaj = Brüt × Oran · Net = Brüt − Stopaj
Netten brüte: Brüt = Net ÷ (1 − Oran) · Stopaj = Brüt − Net
İkincisi kira sözleşmelerinin klasiğidir: taraflar "eline geçecek" tutarda anlaşır, ama sözleşmeye ve muhtasar beyannameye brüt yazılır. Kesinti netin değil brütün yüzdesi olduğu için neti yüzde 20 artırmak yanlış sonuç verir; bölmek gerekir.
Ödemeyi yapan taraf. Kirada kiracı, serbest meslek ödemesinde hizmeti alan işletme, kâr payında dağıtımı yapan şirket. Ödeyen; brütü değil neti karşı tarafa verir, kestiği tutarı muhtasar beyanname ile vergi dairesine bildirir ve yatırır.
Parayı alan taraf için stopaj kural olarak nihai vergi değildir: yıllık beyanname veriyorsa kesilen tutarı hesaplanan vergisinden mahsup eder. Yani çoğu durumda stopaj ek bir yük değil, verginin peşin alınmış kısmıdır.
Karışan nokta budur: KDV stopaj matrahına dahil değildir. Serbest meslek makbuzunun akışı şöyledir — brüt tutar yazılır, üzerine KDV eklenir, brütten stopaj düşülür, kalan tutar ödenir.
Örnek: 10.000 TL brüt hizmet, %20 KDV, %20 stopaj. KDV 2.000 TL, stopaj 10.000 × 0,20 = 2.000 TL. Ödenecek tutar 10.000 + 2.000 − 2.000 = 10.000 TL olur. Stopajın 12.000 üzerinden hesaplanması sık görülen ve tutarı şişiren bir hatadır.
Ücret ödemelerindeki gelir vergisi kesintisi buraya girmez: ücrette vergi sabit oranla değil, artan oranlı tarifeyle ve kümülatif matrah üzerinden hesaplanır, ayrıca asgari ücret istisnası devreye girer. O hesap ayrı bir araca aittir.
Kira tarafında da sınır bellidir: araç yalnızca kesinti tutarını hesaplar. Gayrimenkul sermaye iradı istisnası, beyan sınırı ve götürü gider seçimi yıllık beyanname aşamasının konusudur ve bu hesabın dışındadır. Kâr payında da dağıtımın vergilenmesi ortağın durumuna göre değişir; burada yalnızca dağıtım anındaki kesinti vardır.
Brüt = Net ÷ (1 − Oran). İşyeri kirasında oran yüzde 20 olduğu için net 20.000 TL'lik bir kira 20.000 ÷ 0,80 = 25.000 TL brüte karşılık gelir; kesinti 5.000 TL, mal sahibinin eline geçen 20.000 TL'dir. Yaygın hata neti yüzde 20 artırmaktır: 20.000 × 1,20 = 24.000 sonucu brütü eksik hesaplar, çünkü kesinti netin değil brütün yüzde 20'sidir.
Kesintiyi ödemeyi yapan taraf yapar ve muhtasar beyanname ile vergi dairesine beyan eder. Kirada bu taraf kiracıdır: brüt kirayı değil, kesinti sonrası neti mal sahibine öder, aradaki farkı devlete yatırır. Parayı alan kişi kesilen tutarı kendi yıllık beyannamesinde mahsup eder — yani stopaj çoğu durumda ek bir vergi değil, verginin peşin alınan kısmıdır.
Stopaj KDV hariç brüt tutar üzerinden hesaplanır; KDV stopaj matrahına girmez. Makbuzun akışı şudur: brüt tutar, üzerine KDV eklenir, brütten stopaj düşülür, kalan tutar ödenir. Bu araç KDV alanını isteğe bağlı tutar ve üç satırı da ayrı ayrı gösterir.
Oranlar sayfanın içine gömülü değildir; araçların ortak parametre dosyasından okunur ve sonucun yanında hangi döneme ait olduğu yazar. Stopaj oranları Cumhurbaşkanı kararlarıyla yıl içinde de değişebildiği için, geçmiş tarihli bir ödemeyi kontrol ediyorsanız o tarihte yürürlükte olan oranı kullanmanız gerekir.
Hayır. Hesaplama tamamen tarayıcınızda çalışır; girdiğiniz hiçbir tutar sunucuya gönderilmez ve saklanmaz. Sonucu saklamak isterseniz hesap dökümünü CSV olarak indirebilirsiniz.
Kira, serbest meslek ve kâr payı ödemeleri kaydedildiğinde kesinti kendiliğinden ayrılır, beyan dönemine hazır durur. Kendi ödeme kalemlerinizle demo ortamında görelim.