Barkod işi ücretsiz araçlarla gerçekten bir yere kadar götürülebilir. Etiket basmak için para vermeniz şart değil: ücretsiz bir fontla ya da web üreteciyle bugün etiket çıkarabilirsiniz. Font ve üreteç yönteminde tıkanma etiket basmakta değil, okutulan barkodun bir kayda bağlanması gerektiğinde başlar. Sistemi sıfırdan kuruyorsanız önce barkod sistemi kurulumu yazımıza bakın; bu yazı yalnızca ücretsiz tarafın nereye kadar yettiğini anlatıyor.
| Yöntem | Güçlü yanı | Tıkandığı yer |
|---|---|---|
| Excel / e-tablo + barkod fontu | Sıfır maliyet, tek hücreyle etiket | Code 39 uzun; büyük harf, rakam ve birkaç sembolle sınırlı. Code 128'de kontrol karakterinin yanında başlangıç/bitiş karakterleri de doğru üretilmeli |
| Web tabanlı barkod üreteci | Kayıt istemez, PNG veya PDF etiket sayfası verir | Tek seferlik üretim; ürün kartıyla bağ kurmaz |
| Ücretsiz masaüstü satış programı | Barkodlu satış, stok, sayım ve etiket baskısı bir arada | Ürün/kullanıcı üst sınırı ve destek koşulları sayfada her zaman yazmıyor; indirmeden önce kontrol edin |
| Açık kaynak envanter yazılımı | Geniş kayıt kapasitesi, mobil tarama, API | Sunucu, kurulum ve güncelleme sizde; bazı paketlerde barkod modülü yalnızca ücretli sürümde |
| Yabancı bulut yazılımların ücretsiz katmanı | Hazır ekranlar, mobil erişim | Kayıt ve kullanıcı kotası dar; etiket üretimi ile uyarılar genelde üst katmanda |
| Telefonu okuyucuya çeviren uygulamalar | Donanım almadan okutma, Wi-Fi üzerinden klavye gibi veri girer | Ağa bağımlı; hız ve dayanıklılık el terminaliyle yarışmaz |
Arama sonuçlarında "ücretsiz" yazan her sonuç ücretsiz değil; bir kısmı süreli deneme, bir kısmı aylık aboneliğe bağlanan bir giriş katmanı. İndirmeden önce tek soru: ücretsiz sürümde kaç ürün, kaç kullanıcı, kaç kayıt var? Sayfada rakam yazmıyorsa sınır yok demek değil, sınır açıklanmamış demektir.
Bir de şu kalem duruyor: yazılım bedava olsa bile okuyucu, termal yazıcı, etiket rulosu ve ribon ücretli. Ücretsiz olan yazılım tarafı; barkod işinin donanım tarafı değil.
Somut başlayalım. Ücretsiz bir fontla düzgün bir etiket sayfası kurmak için gereken şey üç sütun ve doğru bir etiket ölçüsü. Aşağıdaki dört karar, etiket basmadan önce verilmesi gerekenler:
Kararlar verildiyse sıra uygulamada; ilk doğru etikete kadar altı adım var.
Etiket basmadan önce yapılacak iş kod tarafında: bir ürün, bir kod. Aynı ürün iki farklı kodla yazıldığında iki ayrı barkod ve iki ayrı stok oluşur; bu, sonradan ayıklanması en zor hatadır.
Code 39'da hücreye *URUN001* biçiminde yazıp fontu değiştirmek yeterlidir. Code 128'de ise kontrol karakterinin (mod 103) yanında doğru başlangıç/bitiş karakteri ve A/B/C alt kümesi de üretilmelidir; çıplak font tek başına geçerli barkod vermez. Code 128 gerekiyorsa font yerine görüntü üreten bir araç kullanın.
Termal yazıcıda etiket boyutu yanlış tanımlıysa baskı kayar, arada boş etiket çıkar. Ölçüyü sürücüde girin ve yazıcının sensör kalibrasyonunu yapın. Not: bazı araçlar yazıcıya doğrudan komut gönderir, çoğu Windows sürücüsü üzerinden basar; sürücüden basılıyorsa hizalamayı sürücü ayarında çözmeniz gerekir, dosyada değil.
Gözle "barkod gibi görünüyor" yeterli değil. İlk sayfayı okuyucuyla test edin. Doğrulamadan bin etiket basmayın.
Yazıcı çözünürlüğü düştüğünde çizgi kalınlıkları tam noktaya yuvarlanır; ince-kalın oranı bozulur ve okunmayan çıktı riski doğar. Aynı dosya bir yazıcıda sorunsuz, diğerinde okunmaz çıkabilir.
Ürün kodu değişip etiket dosyası güncellenmezse rafta yanlış etiket kalır. Sayımda çıkan farkın sessiz kaynaklarından biri budur.
Son adım göründüğünden önemli. Rafta duran etiket ile listedeki kod ayrıştığında fark sayım gününe kadar görünmez, o gün de "nereden çıktı" sorusuna dönüşür. Farkın kaynağını ayırmanın yöntemleri için stok sayımı yazımıza bakabilirsiniz.
Kendi deponuz için ürettiğiniz barkod tamamen sizindir; hiçbir yere kaydettirmeniz gerekmez. Ürünü dışarıya verdiğinizde tablo ikiye ayrılıyor. Perakende zincirine raf ürünü veriyorsanız okutulan numaranın GTIN (EAN-13) olması pratikte şarttır; zincirin kendi kataloğu bu numara üzerinden kurulur. Pazaryerinde ise durum farklı ve kural kategoriye göre değişiyor: birçok kategoride satıcının kendi ürettiği tekil barkod kabul edilir, bazı kategori ve markalarda GS1 GTIN istenir. Kural pazaryerine ve kategoriye göre değişiyor; numara almadan önce satacağınız pazaryerinin kendi kategori kılavuzuna bakın.
GTIN gerekiyorsa numara TOBB bünyesindeki Milli Mal Numaralama Merkezi'ne üyelikle alınır. Üyelik giriş aidatı ciro dilimine göre değişir ve ayrıca yıllık aidat vardır; başvuru süresi ile güncel ücretler Milli Mal Numaralama Merkezi'nin kendi sayfasında yayımlanır, buradan rakam vermiyoruz. Aldığınız firma önekinin uzunluğu kaç ürün numarası üretebileceğinizi belirler. Özetle: ücretsiz program iç barkodunuzu üretir, dışarıda geçerli numarayı üretmez. Bu ikisini karıştırmak, etiketler basıldıktan sonra fark edilen pahalı bir hatadır.
| İhtiyaç | Ücretsiz araçtaki durum |
|---|---|
| Okutunca stok otomatik düşsün | Font ve üreteç yönteminde yok; okuyucu kodu hücreye yazar, gerisini siz yaparsınız |
| Fatura kesilince aynı işlemde stok hareket etsin | Ücretsiz katmanlarda her zaman bulunmaz; iki kayıt zamanla birbirinden ayrışır |
| Varyantın kendi barkodu olsun | Tabloda hızla karmaşıklaşır; aynı barkoda iki varyant bağlanır |
| Sayımı iki kişi aynı anda yapsın | Excel'de dosya çakışması olur; Google E-Tablolar'da eş zamanlı giriş çalışır ama okutma stoğa bağlanmadığı için fark yine elle kapatılır |
| Kritik seviyeye düşünce uyarı gelsin | Ücretsiz tabloda koşullu biçimlendirmeyle renk verirsiniz ama uyarı gelmez; listeye bakmayı unuttuğunuz gün ürün biter |
"Etiketi bastım, kasada okumadı." Bu cümlenin arkasında genelde iki şey var: yazıcı ölçüsünün yanlış tanımlanması ve kontrol karakteri eksik bir font çıktısı. İkisi de programın ücretli olmasıyla ilgili değil, kurulum işidir; ücretli bir programa geçmek bu iki hatayı kendiliğinden çözmez.
Aynı soruyu barkod değil de kayıt tarafı için soruyorsanız, e-tablo sınırlarını ve geçiş eşiğini ücretsiz stok takip programı yazımızda ayrıca ele almıştık.
| Eşik | Ölçüt |
|---|---|
| Okutulan barkodun stoğu düşürmesi gerekiyor | Günlük okutma sayısı arttıkça elle giriş açığı kapanmaz; fark birikir |
| Aynı anda birden fazla kişi okutuyor | Tek kullanıcılı ücretsiz katmanlar bu noktada biter; e-tabloda eş zamanlı giriş çalışsa da okutma ile stok arasında bağ kurulmaz |
| Varyantlı ürün satıyorsunuz | Her renk ve bedenin ayrı barkodu, ayrı stoğu olmalı |
| Perakende zincirine raf ürünü veriyorsunuz | GTIN alma süreci, koli/adet ayrımı ve kanallar arası stok tutarlılığı tek dosyayla yürümüyor |
Ölçüt ürün sayısı değil, günlük okutma sayısı. Günde on kalem etiketleyip elle düşen bir atölyede ücretsiz araç yıllarca yeter. Aynı barkodun gün içinde yüzlerce kez okutulduğu bir yerde ise elle giriş bir gün bile aksamadan yürümez.
Dürüst olalım: İLGERU HESAP ücretsiz değil. ESNAF paketi aylık ₺1.000 + KDV'den başlar, kullanıcı başına ek ücret yoktur. Ücretsiz olan 10 günlük deneme: kendi ürün listenizi aktarıp barkodu okutunca ne olduğunu görebilirsiniz.
Bizim tarafta barkod ayrı bir program değil. Barkod ürün kartının bir alanıdır; satış ve sayım ekranlarında okuyucuyla okutulur — standart USB okuyucular ek kurulum istemez — ve fatura ile stok aynı işlemde hareket eder. Raf ve ürün etiketini de etiket şablonlarıyla basarsınız — ama yukarıdaki font, punto ve yazıcı kalibrasyonu adımları ücretsiz font yöntemine ait; bizim taraftaki iş, barkodun ürün kartına ve stok hareketine bağlanmasıdır. Varyantlı üründe her renk ve beden kendi barkodunu ve kendi stoğunu taşır; çoklu depo ile kritik seviye uyarısı da aynı kaydın üstünde durur. Depo tarafında el terminaliyle okutma ve barkodla anlık sayım gerekiyorsa o taraf İLGERU ERP'nin stok modülünde. Yukarıda saymadığımız bir ihtiyacınız varsa deneme süresinde kendi verinizle deneyin; listede olmayan bir şeyi burada vaat etmiyoruz.
Yukarıdaki eşiklerden hiçbiri sizde yoksa para harcamayın. Tek kişi, tek depo ve gözle takip edilebilir bir ürün listesi varsa ücretsiz fontla etiket basıp Excel'de devam etmek doğru karardır. Bu yazının amacı etiket satmak değil, okutulan barkodun nereye bağlanması gerektiğini netleştirmek.
Evet. Ücretsiz bir Code 39 fontuyla e-tablodan ya da kayıt istemeyen bir web üretecinden etiket çıkarabilirsiniz. Bu yöntem etiketi üretir ama etiketi ürün kartına ve stok hareketine bağlamaz. Yani basma işi ücretsiz, takip işi değil.
Code 39 için hücreye değeri yıldız işaretleri arasında yazıp (*URUN001*) hücrenin fontunu barkod fontuna çevirmeniz yeterlidir. Code 128'de ise yalnızca kontrol karakteri değil, doğru başlangıç/bitiş karakterleri ve A/B/C alt kümesi de üretilmelidir; çıplak font tek başına geçerli barkod vermez. Code 128 gerekiyorsa font yerine görüntü üreten bir araç kullanın ve bastığınız ilk etiketi mutlaka okuyucuyla doğrulayın.
Kendi deponuzda ve kendi kasanızda evet, çünkü eşleşmeyi siz tanımlıyorsunuz. Perakende zincirine raf ürünü verecekseniz GTIN (EAN-13) pratikte şarttır. Pazaryerlerinde ise kural kategoriye göre değişir; birçok kategoride satıcının kendi tekil barkodu kabul edilir; bazı kategori ve markalarda GS1 GTIN istenir, bu yüzden satacağınız pazaryerinin kategori kılavuzuna bakmak gerekir. GTIN gerekiyorsa numara TOBB bünyesindeki Milli Mal Numaralama Merkezi'ne üyelikle alınır; güncel ücret ve süreler TOBB'un kendi sayfasında yayımlanır.
Sabit uzunlukta ve anlam yüklemeden ilerleyen bir sıra numarası en dayanıklısıdır. Kodun içine kategori, raf ya da tedarikçi gömerseniz ürün yer değiştirdiğinde numara yalan söylemeye başlar. İki kural yeter: numarayı ürün kartındaki kodla birebir aynı tutun ve silinen bir ürünün numarasını yeni ürüne tekrar vermeyin.
Kısa vadede evet, ama sınırlarını bilerek. Ücretsiz sürümlerde okutma veya kayıt adedi kotaya bağlanabilir, reklam çıkabilir ve en kritik nokta dışa aktarımdır: CSV çıktısı her uygulamada serbest değil. Sayıma başlamadan önce boş bir listeyle dışa aktarımı deneyin; veriyi geri alamadığınız bir sayım, yapılmamış sayımdır.
Genelde termal yazıcıda etiket boyutu sürücüde yanlış tanımlıdır ya da sensör kalibrasyonu yapılmamıştır. Ölçüyü sürücüde düzeltip kalibrasyonu tekrarlayın, sonra tek sayfa basıp okuyucuyla doğrulayın. Rulo markası veya ölçüsü değiştiğinde kalibrasyonu yeniden yapmanız gerekir.
Bir kısmı değil. Arama sonuçlarında ücretsiz sorgusunu yakalayan sayfaların bazısı süreli deneme sunuyor, bazısı ücretsiz bir giriş katmanının ardından aboneliğe bağlanıyor. İndirmeden önce ürün, kullanıcı ve kayıt sınırının sayfada rakamla yazıp yazmadığına bakın. Yazmıyorsa sınır yok demek değil, sınır açıklanmamış demektir.
Ürün kartına barkodu yazın, kasada ve sayımda okutun; faturayla stoğun aynı işlemde hareket ettiğini kendi ürünlerinizle görün.