Hasılattan net kâra giden merdiveni basamak basamak görün: brüt kâr, FAVÖK (EBITDA), faaliyet kârı ve net kâr — her birinin yanında hasılata oranı. Tek bir sayı yerine, kârın nerede eridiğini gösterir. Hesaplama tarayıcınızda yapılır, veriniz sunucuya gönderilmez.
Aşağıdaki merdiven yukarıdan aşağıya okunur: her satır bir öncekinden türer. Tek bir net kâr rakamı, kârın hangi basamakta eridiğini göstermez.
| Adım | Tutar | Hasılata oranı | Ne anlama gelir |
|---|
Hesaplama tamamen tarayıcınızda yapılır; girdiğiniz veriler sunucuya gönderilmez ve kaydedilmez. Sayfayı kapattığınızda veriler kaybolur.
Brüt kâr = Hasılat − Satışların maliyeti
FAVÖK = Brüt kâr − Faaliyet giderleri (amortisman hariç)
Faaliyet kârı = FAVÖK − Amortisman
Vergi öncesi kâr = Faaliyet kârı + Diğer net − Faiz
Net kâr = Vergi öncesi kâr − Vergi
Marjların hepsi aynı paydaya, yani hasılata bölünerek bulunur. Bu yüzden dört marjı alt alta koyduğunuzda kârın hangi basamakta ne kadar eridiğini doğrudan okuyabilirsiniz.
Brüt kâr marjı fiyatlama ve üretim maliyetiyle ilgilidir; düşükse ya satış fiyatı zayıf ya hammadde ve işçilik pahalıdır. FAVÖK marjı gider disiplinini gösterir; brüt marj iyi ama FAVÖK marjı düşükse sorun ofis, pazarlama ve yönetim tarafındadır.
Faaliyet kâr marjı yatırımın yükünü de içerir. Net kâr marjı ise borç yükünü ve vergiyi görür; faaliyet kârı iyi olup net kâr erimişse mesele işletmede değil finansman yapısındadır.
FAVÖK sık kullanılır çünkü farklı borç ve amortisman yapısındaki işletmeleri karşılaştırmayı kolaylaştırır. Ama üç şeyi görmez: stoğa ve alacağa bağlanan işletme sermayesini, yeni yatırım harcamasını ve kredi anapara ödemesini.
Bu yüzden yüksek FAVÖK ile boş kasa aynı anda mümkündür. FAVÖK'ü kârlılık ölçüsü olarak kullanın, nakit planını ayrı yapın.
En sağlıklı kaynak muhasebenizin gelir tablosudur; mizandan da çıkarılabilir. Elle takip ediyorsanız iki tuzağa dikkat edin: satılmayan malın maliyeti SMM'ye yazılmamalıdır (o stoktur), ortak cebinden yapılan harcamalar ise gidere hiç girmediği için kâr olduğundan yüksek görünür.
Dönemleri de karıştırmayın: hasılat üç aylık, giderler yıllık girilirse tablo anlamsızlaşır. Tek bir dönem seçip bütün satırları o döneme göre doldurun.
Brüt kâr yalnızca hasılattan satışların maliyetini düşer; fiyatlamanızın ve üretim maliyetinizin sağlığını gösterir. Net kâr ise brüt kârdan faaliyet giderlerini, amortismanı, faizi ve vergiyi de düştükten sonra ortağa kalan tutardır. Brüt kârı yüksek ama net kârı düşük bir işletmede sorun fiyatta değil, gider yapısında veya borç yükündedir.
Hayır. FAVÖK faiz, vergi ve amortisman öncesi kârdır; nakde yakın bir göstergedir ama nakit akışının kendisi değildir. İçinde tahsil edilmemiş satışlar vardır, stoğa bağlanan para ve yatırım harcaması yoktur, kredi anapara ödemesi hiç görünmez. FAVÖK'ü yüksek ama kasası boş işletme sık rastlanan bir tablodur; nakit akışını ayrıca izlemek gerekir.
Bu araçta hayır, ayrı satıra girmelisiniz. Faaliyet giderleri alanına amortisman dahil edilirse FAVÖK olduğundan düşük çıkar, çünkü FAVÖK amortismanın düşülmediği basamaktır. Muhasebe kayıtlarınızda amortisman genel yönetim gideri içinde görünüyorsa tutarı ayırıp ilgili kutuya yazın.
Hayır, kaba bir tahmindir. Araç, vergi öncesi ticari kârı doğrudan matrah kabul eder ve girdiğiniz oranı uygular. Gerçek matrah kanunen kabul edilmeyen giderler eklenerek, istisna ve indirimler ile geçmiş yıl zararları düşülerek bulunur; yurt içi asgari kurumlar vergisi gibi ayrı hesaplar da devreye girebilir. Beyanname tutarı için mali müşavirinize danışın.
Vergi öncesi kâr eksi olduğunda araç vergiyi sıfır yazar, çünkü zarar üzerinden kurumlar veya gelir vergisi doğmaz. Buna karşılık zarar kendiliğinden yok olmaz: mevzuat, geçmiş yıl zararlarının izleyen yılların kârından mahsup edilmesine izin verir. Bu araç zarar mahsubunu takip etmez, yalnız o dönemin tablosunu çıkarır.
Satış, satış, alış ve masraf kayıtları tek yerde tutulduğunda satışlar-alışlar ve finansal raporlar hazır gelir; bu tabloyu elle kurmanız gerekmez. Kendi rakamlarınızla demo ortamında görelim.