İki hesap tek sayfada: vadesi geçmiş bir alacakta gün gün işleyen faiz, ve peşin fiyattan vadeli fiyata (ya da tersine) geçiş. Gün sayısını tarihlerden sayar, her adımı ekranda gösterir. Faiz oranını bilerek size sorar — kanuni faiz, ticari temerrüt faizi ve sözleşmeyle kararlaştırılan faiz aynı şey değildir ve bu araç sizin yerinize hangisinin uygulanacağına karar veremez.
Günlük oran = Faiz oranı ÷ 100 ÷ Bölen (yıllıkta gün esası, aylıkta 30) · Vade farkı = Anapara × Günlük oran × Gün · Vadeli fiyat = Peşin fiyat × (1 + Günlük oran × Gün) · Peşin fiyat = Vadeli fiyat ÷ (1 + Günlük oran × Gün) · KDV = Vade farkı × KDV oranı ÷ 100
| Adım | İşlem | Sonuç |
|---|
Hesap basit faiz varsayımıyla yapılır: faiz yalnız anaparaya işler, işlemiş faize faiz eklenmez. Uzun sürelerde veya sözleşmede bileşik hesap kararlaştırılmışsa sonuç farklılaşır. Tutarlar kuruşa yuvarlanır.
| Tür | Ne zaman gündeme gelir | Oranı nereden bakılır |
|---|---|---|
| Sözleşmede kararlaştırılan faiz | Taraflar sözleşmede bir oran yazmışsa önce o uygulanır. Sipariş formu, çerçeve sözleşme veya cari hesap sözleşmesindeki vade farkı maddesi buraya girer. | Kendi sözleşmenizden. Serbestinin sınırları olduğunu unutmayın; aşırı oran tartışma konusu olabilir. |
| Ticari işlerde temerrüt faizi | İki taraf da tacir ve iş ticari nitelikteyse, sözleşmede oran kararlaştırılmamışsa uygulanır. | 3095 sayılı Kanun'un ticari işlere ilişkin hükmü; ölçü Merkez Bankası'nın ilan ettiği orana bağlıdır ve değişir. |
| Kanuni faiz | Ticari sayılmayan işlerde, sözleşmede oran yoksa uygulanan genel ölçüdür. | 3095 sayılı Kanuni Faiz ve Temerrüt Faizine İlişkin Kanun; oran ayrıca belirlenir ve yıl içinde değişebilir. |
Bu tablo bilerek oran içermiyor. Sayı yazan bir araç güncellenmediği gün yanlış hesap üretir; buradaki tercih, oranı size sordurup kaynağını göstermektir. Uygulanacak türü ve oranı sözleşmenizden ve yürürlükteki düzenlemeden doğrulayın.
Hesaplama tamamen tarayıcınızda yapılır; girdiğiniz tutarlar, tarihler ve oranlar sunucuya gönderilmez ve kaydedilmez.
Vade farkının çekirdeği tek bir çarpımdır: anapara × günlük oran × gün sayısı. Günlük orana, yıllık oranı gün esasına bölerek geçilir; oran aylık verilmişse 30'a bölünür.
Peşinden vadeliye: Vadeli fiyat = Peşin fiyat × (1 + günlük oran × gün). Vadeliden peşine: Peşin fiyat = Vadeli fiyat ÷ (1 + günlük oran × gün). İkincisinde çıkarma değil bölme yapılır — vadeli fiyattan yüzdeyi doğrudan düşmek, KDV dahil tutardan yüzdeyi düşmekle aynı hatadır ve peşin fiyatı olduğundan düşük gösterir.
Gün sayısı iki takvim tarihi arasındaki farktır; araç artık yılı da doğru sayar. Karışan nokta gün sayısı değil, yıllık oranı güne çevirirken kullanılan bölendir.
Hukuki hesaplarda 365 yaygındır; bankacılıkta ve ticari uygulamada 360 da kullanılır. Fark küçük görünür ama aynı oran ve gün sayısıyla 360 esası yaklaşık yüzde 1,4 daha yüksek faiz üretir — büyük tutarlarda mutabakatı bozmaya yeter. Sözleşmenizde bir esas yazılıysa onu seçin, yazılı değilse karşı tarafla hangi esasın kullanıldığını yazışmayla netleştirin.
Vade farkı, teslim veya hizmetin bedeline dahil sayılan bir unsurdur; bu yüzden vade farkı için düzenlenen faturada KDV hesaplanır. Kural olarak asıl işlemin oranı uygulanır — yüzde 1'e tabi bir satışın vade farkı da o oranla değerlendirilir.
Araç, girdiğiniz KDV oranına göre vade farkının vergisini ayrı satırda gösterir; toplam da bu vergiyi içerir. Faturanın ne zaman düzenleneceği ve hangi döneme yazılacağı ayrı bir sorudur; somut durumu mali müşavirinize sorun.
Hangi faizin uygulanacağını ve oranının kaç olduğunu söylemez. Sözleşmede kararlaştırılan faiz, ticari işlerde temerrüt faizi ve kanuni faiz birbirinden farklıdır; hangisinin uygulanacağı işin ticari sayılıp sayılmadığına ve sözleşmenizin içeriğine bağlıdır, oranlar da yıl içinde değişir.
Bu yüzden sayfada hiçbir yerde oran yazmıyor: oranı siz giriyorsunuz, araç yalnız aritmetiği ve gün sayısını üstleniyor. Hesap ayrıca basit faiz varsayar; işlemiş faize faiz yürütülmesi ayrı bir konudur ve her ilişkide mümkün değildir. Alacağın takip yolunu geciken alacak yazımızda anlattık.
Basit faiz mantığıyla: anapara × günlük oran × gün sayısı. Günlük oran, yıllık oranın gün esasına (365 veya ticari uygulamada 360) bölünmesiyle bulunur; oran aylık verilmişse 30'a bölünür. Vadeli fiyat hesabında aynı çarpan fiyata uygulanır: vadeli fiyat = peşin fiyat × (1 + günlük oran × gün). Ters yönde bölme yapılır: peşin fiyat = vadeli fiyat ÷ (1 + günlük oran × gün).
Bu araç oran önermez, çünkü tek bir doğru oran yoktur. Uygulanacak oran ilişkinin türüne ve sözleşmenize göre değişir: sözleşmede faiz kararlaştırılmışsa o oran, ticari işlerde kararlaştırılmamışsa ticari işlere özgü temerrüt faizi, adi işlerde kanuni faiz gündeme gelir. Bu oranlar yıl içinde de değişebilir. Uygulayacağınız oranı sözleşmenizden ve yürürlükteki düzenlemeden doğrulayıp araca kendiniz girin.
Sözleşme faizi tarafların kendi kararlaştırdığı orandır ve kararlaştırıldığı ölçüde önce o uygulanır; ancak sözleşme serbestisinin de sınırları vardır. Sözleşmede oran yoksa devreye kanuni düzenleme girer: 3095 sayılı Kanun adi işlerde kanuni faizi, ticari işlerde ise ayrı bir temerrüt faizi ölçüsünü düzenler ve ticari işlerdeki ölçü Merkez Bankası'nın ilan ettiği orana bağlıdır. Hangisinin sizin alacağınıza uygulanacağı, işin ticari sayılıp sayılmadığına ve sözleşmenin içeriğine bağlıdır.
Evet. Vade farkı, teslim veya hizmetin bedeline dahil sayılan bir unsurdur; bu nedenle vade farkı için düzenlenen faturada KDV hesaplanır. Uygulanacak oran, kural olarak vade farkının doğduğu asıl işlemin oranıdır — yüzde 1'e tabi bir satışın vade farkı da o oranla değerlendirilir. Araç, girdiğiniz KDV oranına göre vade farkının vergisini ayrı satırda gösterir; ancak somut durumu ve fatura düzenleme zamanını mali müşavirinizle doğrulayın.
Araç gün sayısını iki takvim tarihi arasındaki fark olarak hesaplar; artık yılı da doğru sayar. Yıllık oranı güne çevirirken hangi bölenin kullanılacağı ise bir yöntem tercihidir: hukuki hesaplarda 365 yaygındır, bankacılık ve ticari uygulamada 360 da kullanılır. Aynı oran ve aynı gün sayısıyla 360 esası daha yüksek faiz üretir. Sözleşmenizde bir esas yazılıysa onu seçin; yazılı değilse karşı tarafla hangi esasın kullanıldığını yazışmayla netleştirmek sonradan tartışmayı önler.
Hayır. Hesaplama tamamen tarayıcınızda çalışır; girdiğiniz hiçbir tutar, tarih veya oran sunucuya gönderilmez ve saklanmaz. Sonucu saklamak isterseniz "Sonucu kopyala" düğmesiyle panoya alıp kendi kaydınıza veya mutabakat yazınıza yapıştırabilirsiniz.
Cari hesapta vadesi geçmiş tutarlar ayrı bir listede toplanır ve gecikme gün sayısına göre sıralanır; "en çok geciken kim" sorusu tahminle değil listeyle cevaplanır. Kendi cari hesaplarınızla demo ortamında görelim.